zaterdag 15 oktober 2011

Nieuw achterwiel klaar

Verschil tussen standaard Quest-velg en DMR DeeVee

Vanmiddag heb ik mij bezig gehouden met het maken van een nieuw achterwiel voor mijn Quest. De bestelling uit Duitsland kwam afgelopen week binnen en daarom was het tijd om het achterwiel aan te pakken. Snel de Quest op een bok gezet, de achterderrailleur op het kleinste kransje geschakeld en de beschermkap verwijderd. Vervolgens de achterdemper laten zakken en de stalen as uit de achterbrug getrokken. Het wiel en de cassette konden daarna vrij eenvoudig verwijderd worden.
Allereerst werd het achterwiel onderdaan van de Schwalbe Kojak (bijna 14.000 kilometer!!!) en de binnenband en velglint. Daarna konden de spaken verwijderd worden. Het mooie van een nieuw wiel spaken is dat je de kans hebt om alle onderdelen goed schoon te maken, te inspecteren en opnieuw te smeren waar nodig. Met een volledig gereinigde achternaaf kon de opbouw beginnen. Allereerst negen spaken aan de cassettekant van buiten naar binnen geregen en op de juiste plaats in de velg gestoken. Daarna de tegenoverliggende flens ingespaakt en vastgezet, wederom van buiten naar binnen. Daarna komt het moment waarop goed gekeken moet worden hoe het achterwiel voor het eerst gedraaid moet worden. Het ventielgat moet mooi vrij komen te liggen dus het wiel moet ten opzicht van de naaf zo gedraai worden dat de spaak links (of rechts) van het ventielgat "van dat gat af" gaat staan. Dit om ervoor te zorgen dat de fietspomp er makkelijk tussen past.
Daarna kunnen er negen nieuwe spaken van binnen naar buiten in de flens aan de cassettekant gestoken worden. Vervolgens kruis elke spaak twee spaken buitenom, en 1 spaak binnendoor voordat hij naar zijn definitieve plek gaat. Uiteraard worden de negen spaken in de andere flens op dezelfde wijze ingespaakt. Daarna gaat het wiel in de wielrichter om globaal opgespannen te worden. Daarvoor gebruik ik een accuschroefmachine met een speciaal geprepareerd bitje. Zodoende komen alle spaken op globaal dezelfde spanning.
Zodra alle spaken aangedraaid zijn is het verwijderen van de hoogteslag de volgende stap in het proces. Vergeet je dit dan krijg je het wiel nooit mooi recht. Het is af en toe een beetje puzzelen welke spaak je moet aandraaien, zolang je maar altijd "paren" (spaken die tegen elkaar aan gekruisd staan) aandraait. Na de hoogteslag komt het zijdelingse slag verwijderen. Die luistert net even wat nauwer maar ook hier geldt: heb je dit proces eenmaal onder de knie, dan is het net zo makkelijk als fietsen.
Als het wiel dan eenmaal recht is meet ik de spaakspanning hoewel zelfs met de hand voelbaar is dat er van echte spanning nog niet echt sprake is. Daarom worden alle spaken op dit punt een voor een een hele slag aangedraaid. Wederom meten, de eerste spanning wordt opgebouwd. Nog maar eens een hele slag erbij voor alle spaken. De spaakspanningsmeter geeft nu gemiddeld 17 aan. De tabel leert dat deze waarde nog te laag is voor een stevig wiel. Daarom alle spaken nog een halve slag gegeven. Nog een keer meten: 20. Het doel is 24-25 hetgeen overeenkomst met een spaakspanning van ongeveer 1070 tot 1200Nm. Eerst het wiel maar eens kraken. Dit heeft tot doel om de spaakkop en het nippel wat beter te laten "zitten" in het spaakgat in respectievelijk naaf en velg. De spaken hoor je dan "springen" en doordat ze nu beter "zitten" is de spanning weer wat verminderd. Daarom krijgen alle spaken wederom een halve slag op het nippel. Meten: 23, nog niet genoeg. Nog een keer kraken en alle spaken weer een halve slag. Meten: 24, kraken, 23. Alle spaken een kwart slag erbij, kraken, meten: 24. Dus alle spaken nog een keer kraken en wederom een kwart slag erbij. Meten: 25. En na nog een keer goed kraken komt de gemiddeld spakenspanning uit op 24-25, precies zoals gewenst.
Omdat het wiel nu mooi kaarsrecht en op spanning staat is het af, maar een op een losse velg is het lastig rijden. Daarom gaat er een mooi nieuw 32mm breed Schwalbe velglint in, een nieuwe binnenband van Schwalbe en een nieuwe Schwalbe Marathon Supreme 26x2.00. 6 Bar lucht in de band en controleren of de band mooi gecentreerd op de velg ligt. Resultaat? Een keurig recht, strak, vet achterwiel.
Morgen gaat'ie in de Quest, samen met een nieuwe ketting (SRAM PC971) en cassette (HG80 11-28) zodat ik maandag weer veilig op weg kan naar Utrecht. De bevindingen van deze set lezen jullie natuurlijk hier!

7 opmerkingen:

  1. Knap werk, dat spaken van de wielen ! Supremes, hele fijne banden, we hebben 2x 42mm op de tandem liggen; goede grip, demping en in de 3000 afgelegde zomerkilometers nog geen lek gehad. Onze locale fietsenmaker onderhoud ook de vloot ARBs van de Almeerse politie die ook oppremes rijd vanwege de goede all-round kwaliteiten. Dat was eigenlijk wat ons ervan overtuigde tot aanschaf.
    Al vast gefeliciteerd met de verjaardag van je dochter !

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Goed bezig Robert-Jan, dank voor de info! Weet jij zo ook wat de spaakspanning van de voorwielen moet zijn? Ik heb namelijk het gevoel dat die van mijn Quest 439 (bijna 13.000 km) te slap zijn maar heb geen idee wat het zou moeten zijn.

    Achter rijd ik al weer zo'n 10.000 km met dezelfde Supreme, en hij is nog lang niet versleten :) Voor daarentegen is een ander verhaal, die banden slijten me veel te snel.

    Groet Marc (quest439.blogspot.com)

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hoi Marc,

    Ik heb het even nagezocht en als je de twee gelinkte documenten doorleest moet je eruit kunnen komen:

    http://www.parktool.com/documents/cdde2fd1aa513b4a71adda37dd52e45b74c2ad9e.pdf

    http://www.parktool.com/documents/ee5fb98f0f91e4f6be32f7b1e0b9f12b10a74bf0.pdf

    Het is even puzzelen maar je ziet vanzelf hoe het in elkaar steekt. Bij mij staan de spaken nu dus op een spanning van ongeveer 1070Nm tot 1200Nm, een voor mij beproefde spanning (in al mijn wielen, behalve in de Quest, daar is deze spanning nieuw voor mij omdat dit mijn eerste Quest is)

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Ah oke, dank je. Ik heb wel gezien dat zo'n spaakspanner best wat geld kost, dus doe ik eerst het maar op gevoel (handspanning).

    Weet jij toevallig zo ook welk van de 2 Spokey spaaksleutels (zwart of rood) op de standaard Quest-spaken past?

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Het antwoord op je spokey-vraag moet ik je schuldig blijven Marc, volgens mij gebruikt Velomobiel.nl standaar 14G-spaken, maar 13G zou ook kunnen in de zwaarder belaste voorwielen. Ik zou hiervoor even contact opnemen met Velomobiel.nl

    Handspanning is onnauwkeurig. Net als mensen die beweren dat ze kunnen voelen dat hun banden op spanning staan door te voelen met hun handen. Vroeger spaakte ik mijn wielen ook op gevoel en meestal ging dat wel goed. Maar een sterk wiel valt of staat met A: de juiste spanning en B: weinig spanningsverschillen tussen de spaken onderling. Immers, het wiel is zo sterk als de zwakste schakel.
    Als alle spaken de juiste spanning hebben zullen ze minder snel breken.

    Voor sneller antwoord en eenvoudiger contact mag je ook mailen naar questeritus @ gmail . com

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Dank voor je info Robert-Jan. Je hebt er duidelijk verstand van, maar ik zal inderdaad velomobiel.nl eens vragen, moet binnenkort toch weer mijn km-stand doorgeven en Ymte zal mijn spaakvraag graag beantwoorden.

    Overigens is het voordeel van reacties op weblogs dat iedereen kan meelezen er er dan mogelijk ook wat aan heeft. Tip: als je onderaan de reactiepagina op Aanmelden klikt, dan komt iedere reactie vanzelf in je inbox terecht. Zeker voor je eigen blogposts kan dat handig zijn, dat heb ik zelf ook gemerkt, want dan mis je niets.

    Groet Marc

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Ik ga niet pronken met andermans veren Marc, maar mijn informatie komt ook gewoon van internet. Voor een deel van www.m-gineering.nl en "A practical guide to Wheel Building" van Roger Musson. Veel praktische informatie. Daarnaast ook veel proberen en gewoon doen. En vooral de tijd nemen!

    Ik zou best vaker wielen willen bouwen, ook voor derden, het is namelijk erg dankbaar werk als iemand een nieuw wiel steekt en een duidelijke verbetering voelt.... Maar of ik daar de tijd voor kan vinden....

    BeantwoordenVerwijderen